Elecziuns dalla Regenza

Ils 10 da zercladur 2018 han las elecziuns dalla Regenza liug el Grischun. Sas Ti tgei incumbensas che la Regenza ha d’exequir, co ella ei organisada e co las elecziuns funcziuneschan? Na? Nus rispundin bugen quellas damondas.

Ina cuorta explicaziun davart la Regenza dil Grischun

Dapi igl onn 1848 dat ei en Svizra la separaziun dallas pussonzas. La separaziun dalla legislativa, executiva e giudicativa vala buca mo sin palancau federal mobein era per ils cantuns e las vischnauncas. Entras la separaziun dallas pussonzas vegn la concentraziun dalla pussonza sin singulas persunas ni instituziuns evitada.

Organisation der Regierung Graubündens

Executiva: La Regenza metta entuorn las leschas
La Regenza ei l’autoritad suprema executiva dil cantun Grischun. Ella metta entuorn las leschas e disposiziuns dalla confederaziun e dil cantun.

Cumposiziun dalla Regenza dil cantun
Il cussegl guvernativ dil cantun Grischun consista da 5 commembers. Mintga commember ei cau d’in departament dall’administraziun cantunala. El mument secumpona la Regenza sco suonda:

Mario Cavigelli (PCD)

departament da construcziun, traffic e selvicultura (DCTS)

  • secretariat dil departament
  • uffeci da construcziun aulta
  • uffeci d'energia e da traffic
  • uffeci da construcziun bassa
  • uffeci d’uaul e prighels dalla natira
  • uffeci da catscha e pesca
Jon Domenic Parolini (PBD)

departament d’economia publica e fatgs socials (DES)

  • secretariat dil departament
  • inspecturat dil register funsil e register da commerci
  • center da formaziun e cussegliaziun d’agricultura Plantahof
  • uffeci d’agricultura e da geoinformaziun
  • uffeci per la segirezia da victualias e per la sanadad d'animals
  • uffeci per industria, mistregn e lavur
  • uffeci per economia e turissem
  • uffeci per il svilup dil territori
  • uffeci dil survetsch social
Christian Rathgeb (PLD)

departament da giustia, segirezia e sanadad (DGSS)

  • secretariat dil departament
  • uffeci per l'execuziun giudiziala
  • polizia cantunala
  • uffeci da fatgs da polizia e da dretg civil
  • uffeci per il traffic sin via
  • uffeci da militar e da protecziun civila
  • uffeci da sanadad
  • procura publica
  • autoritad da protecziun d‘affons e da carschi
Martin Jäger (PS)

departament d’educaziun, cultura e protecziun digl ambient

  • secretariat dil departament
  • uffeci per la scola populara ed il sport
  • uffeci per la formaziun media-superiura
  • uffeci per la formaziun professiunala
  • uffeci da cultura
  • uffeci per la natira ed igl ambient
Barbara Janom Steiner (PBD)

departament da finanzas e vischnauncas (DFV)

  • secretariat dil departament
  • uffeci per la valetaziun d'immobilias
  • administraziun da finanzas
  • uffeci da persunal
  • administraziun da taglia
  • uffeci d'informatica
  • uffeci da vischnauncas
  • controlla da finanzas

Regierungsrat Graubünden und die Departemente

Las funcziuns dalla Regenza

La Regenza ei l’autoritad suprema executiva dil cantun Grischun. Tier las incumbensas s’audan plinavon:

  • Metter entuorn leschas, ordinaziuns e decisiuns dil cussegl grond
  • Planisaziun, determinaziun e coordinaziun da finamiras e mieds dil cantun
  • Elaboraziun dil program dalla Regenza
  • Representaziun dil cantun enteifer ed ordeifer il cantun
  • Contrahar davart contracts intercantunals ed internaziunals ils quals ein en lur cumpetenza
  • Garantir uorden e la segirtad publica
  • Elaboraziun dil plan da finanzas

Ils commembers han regularmein sedutas per liquidar las fatschentas dalla Regenza. Las decisiuns succedan communablamein.

President/a dalla Regenza
Mintga onn elegia il cussegl grond in niev president ni ina nova presidenta dalla Regenza. Actualmein ei Mario Cavigelli il president dalla Regenza. El ei suenter 2014 la secunda gada president dalla Regenza. Il president ni la presidenta dalla Regenza ha negins privilegis ei denton responsabels per la direcziun dallas sedutas dalla Regenza.

Elecziuns dalla Regenza ils 10 da zercladur 2018
Mintga quater onns han liug las elecziuns per formar la Regenza da niev. L’elecziun succeda en procedura da maiorz. Ils burgheis elegian la Regenza direct. Ina reelecziun ei duas gadas pusseivla. Ils onns d’uffeci muntan maximalmein 12 onns. La PCD tarmetta dus candidats el cumbat electoral. Mario Cavigelli ch’ei gia otg onns en uffeci e Marcus Caduff ein promts per novas sfidas e vulan modificar e muentar il cantun Grischun.

 

Aschia empleneschas Ti ora endretg il cedel d’elecziuns
Cun quels treis pass elegias Ti Mario Cavigelli e Marcus Caduff ella Regenza.

  1. Suttascriver il certificat da legitimaziun
    En mintga cuviarta da votaziuns sesanfla in certificat da legitimaziun. Quei certificat sto vegnir suttascrets. Tschelluisa ei Tia vusch nunvaleivla.
  2. Emplenir ora endretg il cedel d’elecziuns per l’elecziun dil cussegl guvernativ
    Aschia emplenaschas Ti ora endretg il cedel d’elecziuns per che Mario Cavigelli e Marcus Caduff vegnien elegi el cussegl guvernativ:
    Stimmzettel
  3. Dar giu cuviarta da vuschar
    Votescha a scret e tarmetta tuts documents cun ils certificat da legitimaziun suttascrets ed il cedel d’elecziuns per il cussegl guvernativ ed il cussegl grond ni elegia all’urna la dumengia d’elecziuns en Tia vischnaunca.

Legislativa: Il cussegl grond relai las leschas

Il cussegl grond ei l’autoritad legislativa dil cantun ed elegia il president dalla Regenza sco era ils commembers dalla dertgira cantunala ed administrativa. Il cussegl grond secumpona da 120 commembers ord 39 cirquits. Il cussegl grond vegn elegius dils burgheis dil cantun Grischun en procedura da maiorz per ina perioda d’uffeci da quater onns. Il cussegl grond ei organisaus en fracziuns. Per mintga fracziun basegna ei tschun commembers. El mument secumpona il cussegl grond sco suonda:

  • PLD 35 commembers
  • PCD 31 commembers
  • PBD 27 commembers
  • PS 16 commembers
  • PPS 9 commembers
  • Dus commembers (PVL) ein en neginas fracziuns

Mintga onn han liug sis sessiuns cun ils commembers dil cussegl grond duront mintgamai 3 dis. Las sessiuns ein publicas. Ei vegn debattau davart revisiuns da leschas, iniziativas e petiziuns las qualas vegnan inoltradas dils burgheis, vischnauncas e commembers dil parlament.

Elecziuns dil cussegl grond ils 10 da zercladur 2018
Sper l’elecziun dil cussegl guvernativ han era las elecziuns dil cussegl grond liug ils 10 da zercladur 2018. Ils deputai vegnan medemamein elegi directamein dil pievel per ina perioda d’uffeci da quater onns.

Emplenir ora il cedel d’elecziuns per l’elecziun dils deputai
Vuls Ti ch’ils candidats dalla PCD vegnien elegi el cussegl grond? Lu scriva ils nums dils candidats dalla PCD corrispundents e lai liber las ulteriuras lingias. IMPURTONT: Ti astgas sciver sil cedel d’elecziuns sulettamein ils nums dils candidats dalla PCD che candideschan en Tiu cirquit.

Intervegn tgi che candidescha en Tiu cirquit

Emplenir ora il cedel d’elecziuns per l’elecziun dils suppleants da deputai
Per ils suppleants da deputai vala il medem. Vuls Ti che sulettamein ils candidats dalla PCD vegnien elegi sco suppleants da deputai? Lu scriva mo ils nums dils candidats dalla PCD corrispundents e lai liber las ulteriuras lingias.

Intervegn tgi che candidescha en Tiu cirquit

Giudicativa: giurisdicziun

L’instanza giudiziala suprema dalla Svizra ei la dertgira federala. Dasperas dat ei sin palancau federal la dertgira penala federala, la dertgira administrativa federala e la dertgira federala da patentas. Mintga cantun posseda denton era atgnas dertgiras las qualas decidan davart cass el cantun. El cantun Grischun dat ei la dertgira cantunala e la dertgira administrativa sco era 11 dertgiras regiunalas.

Intervegn dapli

Further Links